Termeerbrug. Uit het fotoarchief van Jan J. van Dijk (14).

41e jaargang (bladzijde 92) nr.3 / IN: Periodiek HKM

Plot

Uit het fotoarchief van Jan J. van Dijk Deel 14

Door: Jan J. van Dijk

Waar moest de nieuwe Termeerbrug ruim 40 jaar geleden komen?
In iedere gemeente die gescheiden wordt door water, zal er één of meerdere oeververbinding(en) moeten komen om woon-werkverkeer in goede banen te leiden. Rond 1920 was dit ook in Maarssen het geval. De Kaatsbaan- of Dorpsbrug, die de Breedstraat met de Kaatsbaan verbindt, was toen een knelpunt in de gemeente Maarsseveen en Maarssen. Of het knelpunt nu zo erg was, lijkt volgens huidige maatstaven wel mee te vallen.
Druk verkeer.
Maarssen en Maarsseveen hadden in de jaren twintig van de vorige eeuw rond de zesduizend inwoners. Toch moest er een nieuwe brug komen. De toenmalige directeur van de Nederlandsche Kininefabriek, Dr. A.R. van Linge, had daar belang bij, denk ik. Zijn fabriek had op de Zandweg het Cerdangveem laten bouwen waar belastingvrij goederen voor de Kininefabriek lagen opgeslagen. Dagelijks werden uit het veem goederen getransporteerd naar de fabriek aan de Straatweg. Meestal was dit kinine die per boot vervoerd werd. Maar er lagen ook kleinere goederen die per lorrie over de weg moesten. De lorrie reed dan via de Straatweg, Binnenweg, de Kaatsbaanbrug via de Langegracht naar de Zandweg en vice versa. Dat was een heel eind. Om deze route te verkorten, schonk Van Linge een brug die in de Binnenweg moest komen en bij `Overkerck' de beide Vechtoevers zou verbinden. De brug kreeg later de naam van de schenker en ging Dr. A.R. van Lingebrug heten. Misschien wel leuk om te lezen is deze advertentie die ik op internet zag uit 1925 over het uit te betalen jaarbedrag voor de brugwachter.
Vele oplossingen, welke de goede?
Het probleem van goede oeververbindingen blijft actueel. Maarssen en Maarsseveen zijn dan inmiddels in de gemeente Maarssen opgegaan. Er worden allerlei mogelijkheden bedacht en deels uitgevoerd. Om de te smalle doorgang in de Schoutenstraat te verbreden wordt daar een woning gesloopt waardoor een bredere doorgang komt richting de Van Lingebrug. Andere plannen zijn er voor een nieuwe brug door de Kerkweg te verlengen met een overgang over de Vecht. Aan de overkant moesten dan twee woningen worden gesloopt om een nieuwe weg van 600 meter aan te kunnen leggen die op de Maarsseveensevaart bij de Kleibrug uitkomt, lezen we in het UN van 7 juli 1939. Ook waren er plannen om de brugwachterswoning van de Van Lingebrug • op te offeren voor een weg naar de Maarsseveensevaart om zoveel later de plannen te realiseren om vanaf de Maarsseveensevaart (Kleibrug) een weg aan te leggen via Oud-Zuilen naar de Burgemeester Norbruislaan in Utrecht.
Advertentie gemeente Maarssen in UN 2 maart 1925. Oproep voor brugwachter die ingevuld werd door de heer Broeke tot ca. 1938 en daarna Arie Timmer tot zijn 72e jaar.
Verder was er eind jaren zestig van de vorige eeuw het plan voor de verlengde Verbindingsweg. Dit plan met een verhoogde overgang over Binnenweg, Vecht en Zandweg bij Vechtenstein, haalde het niet in de gemeenteraad. Bij dit plan moest een tiental bomen langs de rand van het park Vechtenstein sneuvelen. Wel lag de ontsluiting vast in de bocht (bij AVIA). Zo zou men niet meer te maken hebben met doorgaand verkeer in het centrum van Maarssen. Ook een plan om een brug aan te leggen over de Vecht om een route te realiseren vanaf de Straatweg via de Bolensteinseweg en via een brug over de Vecht door park Doomburgh om zo bij de Ariënslaan uit te komen, werd gelukkig niet gerealiseerd.
Al deze plannen haalden het niet in de gemeenteraad. Er werd uiteindelijk een keuze gemaakt voor een nieuwe brug in het centrum van het dorp. Voor dit plan, een brug aan de Parkweg, moest de mooie buitenplaats Beuk & Vecht wijken. Dat was de voormalige woning van de oud-directeur van diezelfde Kininefabriek Homan van der Heijden. Beuk & Vecht was eigendom van Dikkerboom en werd door de gemeente aangekocht. Aan de overkant van Beuk & Vecht, aan de Zandweg, lagen de vijver en grond van cyclamenkwekerij Scholten. Grond werd aangekocht voor de aanleg van de Huis Ten Boschstraat die werd aangesloten op de Dr. Plesmanlaan en later een vertakking kreeg naar de Maarsseveensevaart en de Sweserengseweg.
Eerste paal 'Nieuwe brug'
De eerste paal voor de 'nieuwe brug' werd op 18 april 1973 geslagen door de toenmalige wethouder Cees van den Oosten aan de westkant van de Vecht. Maarssen investeerde een bedrag van 2,3 miljoen gulden in de bouw van de brug, misschien wel de grootste uitgave ooit. In het bascule-deel van de brug is ruim tien ton ijzer verwerkt en er is 240 m3 beton gestort. Er zijn twee beweegbare brugdelen aangevoerd per boot over de Vecht, die elk 24 ton wogen. Deze brugdelen zijn ter plaatse aan elkaar gelast. In de kelder van de brug is een 16 ton wegende motor geplaatst om de brug in beweging te kun-nen brengen voor de doorvaart van schepen.
Elektrisch bedienbaar Op 2 november 2014 is het alweer 40 jaar geleden dat de Termeerbrug is geopend. De opening was een grote feestelijke gebeurtenis en wethouder Frans Dijker verrichtte de officiële ingebruikstelling. Burgemeester Quinten Waverijn bediende als eerste de elektrisch aangestuurde brug onder het toeziend oog van hoofdbrugwachter Wim van Bemmel, die jubi-leerde en al twaalf en een half jaar de Van Lingebrug bediende. Alle bruggen over de Vecht werden toen nog met de handslinger omhoog en naar beneden gedraaid. Mevrouw Waverijn kreeg die dag bloemen aangeboden van Marja Bonhof.
Happening.
De opening was een grote happening. Het was zwart van de belangstellenden, die het feest mee wilden maken. Velen wisten toen niet dat in de nacht voor de opening het omhoog staande deel van de brug en het wegdek door actievoerders waren beklad met leuzen. Zo konden we lezen: `Termeerbrug ter meerdere eer & glorie van Auto + Waverijn hier was een mooi vijvertje helaas geen blijvertje'. `Leve de brug',' hier stond eens een villa en dood onze kinders'. Tijdens de opening waren de gekalkte leuzen al verdwenen en kon Maarssen feest vieren.
Weer als eerste over de geopende brug.
Alle Maarssense transportbedrijven hadden een uitnodiging ontvangen om bij de opening van de brug aanwezig te zijn. Net als in 1925 stond verhuizer Johan Niekerk & Zn. vooraan. Toen ging Joh. Niekerk sr. als eerste met paard en wagen over de net geopende Van Lingebrug. Nu wilde hij weer de eerste zijn bij de te openen Termeerbrug en dat lukte. Verder waren er een twintigtal vrachtauto's van transportbedrijf Hoek van de Gageldijk. Ook andere transporteurs waren duidelijk aanwezig met claxons en Martin Hoorns.
Het Maarssense Fanfare Corps liet bij de opening ook haar klanken horen. Wethouder Gerard Broeke onthulde na de opening het beeldje 'steigerend paard'. Brugwachter Van Bemmel plaatste een koperen windwijzer op het brugwachtershuisje, een cadeau van raadgevend bureau Infra Consult die de bouw begeleidde.
Einde Dr. A.R. van Lingebrug.
In de middag na de opening van de Termeerbrug is onder politietoezicht de Dr. A.R. van Lingebrug voorgoed omhoog gezet. Het heeft nog ruim twee jaar geduurd voordat de omhoog staande brug werd gesloopt waarvan aan de westkant de brug-hoofden toen zijn blijven staan.