Boerderij De Croesen (Het Grote Gras) door brand verwoest. Uit de Oude Schoenendoos Deel 71

44e jaargang (bladzijde 117) nr.3 / IN: Periodiek HKM

Plot

Uit de Oude Schoenendoos Deel 71
Auteur: Hans Sagel
Dit is de tekst zonder afbeeldingen: zie daarvoor de papieren editie.

Boerderij De Croesen (Het Grote Gras) door brand verwoest
Op zaterdagmorgen 27 mei 2017, omstreeks 5.00 uur, schrok menigeen in Maarssen wakker door de sirenes van meerdere brandweerauto’s. Het bleek later die dag volgens diverse media te gaan om een felle brand aan de Zogweteringlaan 4, waarbij een woonboerderij in vlammen opging. Gelukkig liep de bewoner, die nog heeft getracht het vuur zelf te bestrijden, slechts lichte verwondingen op. Bovenstaande dia, door mij in het voorjaar van 1978 gemaakt, toont de betreffende boerderij De Croesen, ook wel Het Grote Gras genoemd, in betere tijden (zie afbeelding 1). Het monumentale pand is omstreeks het eerste kwart van de zeventiende eeuw gebouwd en was heel lang eigendom van de heren Huydecoper van Maarsseveen. In diverse beschrijvingen, bijvoorbeeld in die van Dr. R. van Luttervelt en Drs. D. Dekker, staat dat het een typisch voorbeeld is van een Utrechtse dwarshuisboerderij. Bij dit bouwtype staat het voorhuis dwars op het achterhuis en de daarop aansluitende stal, waardoor een plattegrond met T-vorm ontstaat. In de rechterzijgevel bevinden zich ter hoogte van de opkamer twee dichtgezette kruisboogvensters, onder de op de foto nog wel zichtbare twee raampjes op de zolderverdieping. Waren deze twee ouderwetse kruisvensters misschien de reden dat de boerderij vroeger De Croesen of De Kruisen heette? Nergens heb ik tot op heden een andere verklaring voor die naam kunnen vinden. Na de verwoestende brand, waarbij de met Oudhollandse dakpannen gedekte daken zijn ingestort, stonden de voor- en zijgevels van het woonhuis nog fier overeind. Laten we hopen dat deze restanten voldoende blijken te zijn om dit schitterende rijksmonument in Maarssen te herbouwen (zie afbeelding 2).

De vorige aflevering (nummer 70) met de foto uit 1949 van het koor De Verenigde Zangers met in hun midden de dan uit de USA op bezoek zijnde heer en mevrouw Bouw, leverde nieuwe gegevens op. Vanzelfsprekend noemde men mij een aantal bekende familienamen van mannen die bij het koor zongen, zoals Slager, Boot, Christiaanse, De Kruif, Verkroost, Tellegen, Lodder, Klarenbeek, Van der Griendt, Van Doorn, Grimm, Van Wensen, Vendrik en Zijlstra (dirigent). Met hulp van Jo Renes uit Gieten, Aard Briedé uit Maarssen en Toos Hogenes-Boot uit Breukelen, kwam ik wat meer te weten over de familie Bouw. Hendrik Bouw en zijn echtgenote waren bevriend met de ouders van Toos en haar broer Wim Boot en zij logeerden in 1949 en 1954 bij de familie Boot tijdens hun bezoek aan Maarssen . Aard Briedé was bevriend met Wim Boot en kwam zodoende ook regelmatig bij Wim thuis en hij vertelde mij dat hij van Wim wist dat Bouw in Amerika aan gyroscopische kompassen gewerkt zou hebben. Niet zo vreemd overigens, want Toos wist mij te melden dat Hendrik Bouw voor zijn vertrek uit Maarssen een horloge- en klokkenwinkel had op de Kaatsbaan. Het werken aan en met verfijnde instrumenten was hem dus zeker niet vreemd. Wellicht heeft Hendrik Bouw ook bij het koor gezongen en ging hij in 1949 met zijn echtgenote gewoon eens op bezoek bij al zijn oude (zang)maten uit Maarssen. Uit de lange reeks artikelen over de Kaatsbaan van wijlen Cees Bloemendaal (zie jaargang 38, nr. 4) blijkt dat de horlogerie van Hendrik Bouw op 31 maart 1922 werd geopend in het pand Kaatsbaan 4 (nu makelaardij Eigeman) en dat de zaak na 1½ jaar wegens vertrek naar New York al werd gesloten. Mogelijk speelde de voor velen slechte economische toestand in die tijd hierbij een doorslaggevende rol. Nadat het bovenstaande al geschreven was, meldde Theo Dekker onder andere: “Mijn vader, Dorus Dekker, is rond 1916 zijn werkzaamheden als loopjongen begonnen bij de heer Bouw en heeft daar het vak van klokken maken geleerd. Na de Tweede Wereldoorlog zijn veel pakketten met kleding en voedsel door de familie Bouw naar Maarssen gestuurd. Ik herinner mij ook dat ze na hun vakantie in Maarssen een feest gaven in een café op de Schippersgracht. Mijn ouders hebben tijdens hun leven altijd contact met hen gehouden.”
Hebt u op- of aanmerkingen naar aanleiding van deze rubriek of misschien zelf een voor publicatie geschikte foto, dan wordt u vriendelijk verzocht dit schriftelijk of telefonisch door te geven aan J.H. Sagel, van Lingelaan 85, 3602 PB Maarssen, tel: 0346-561457; e-mail: J.H.Sagel@kpnplanet.nl

Afbeelding 1: Afdruk dia van boerderij De Croesen. Archief Hans Sagel.
Afbeelding 2: De boerderij na de brand. Foto Hans Sagel.