Een takje van de hazelaar - Uit de Oude Schoenendoos (Deel 82)

47e jaargang (bladzijde 77) nr.2 / IN: Periodiek HKM

Plot

Uit de Oude Schoenendoos Deel 82
Hans Sagel

Een takje van de hazelaar
Via Piet Gentenaar, die het op één van zijn scanbezoeken bij één van onze leden aangeboden kreeg, kwam dit zwart-wit fotootje met afmeting van 80 x 93 mm en ouderwets gekartelde rand in onze fotocollectie terecht. Afgebeeld zijn de tekening van een takje van een hazelnotenstruik (een hazelaar) met zijn bladeren en noten. Daarnaast staat de handgeschreven tekst van een verzetsgedicht:

’Verhuld zijn vruchten in de harde schaal,
verscholen zijn de waarden in dit leven,
nochtans verstaat ons hart de klare taal van het symbool,
aan Nederland gegeven.’

Voor de scherpe kijker zijn in de randen van de bladen van de hazelaar de silhouetten van Koningin Wilhelmina, Prinses Juliana, Prins Bernhard en de prinsessen Beatrix en Irene te herkennen. De bladrand van dit blad leende zich uitstekend om profielen in te verbeelden. Indien het niet lukt om deze portretjes te vinden, kan het helpen de foto te draaien. Zo op het eerste gezicht lijkt het misschien een tamelijk onschuldig geheel, maar in werkelijkheid was het bezit en het verspreiden van foto’s van de koninklijke familie tijdens de jaren van de Duitse bezetting streng verboden en strafbaar. Dat deze foto gedurende WOII toch rondging, moet dan ook als een daad van stil verzet worden gezien, waar meer voorbeelden van bestaan en waarvan velen genoten. Er was in die tijd ook een groot aantal meer uitgesproken en minder subtiele spotprenten in omloop. Dat het maken en verspreiden van deze afbeelding beslist niet ongevaarlijk was, bewijst het levensverhaal van Dirk van der List (1883-1945) uit Baarn. Deze beroepsfotograaf en eigenaar van een drukkerij vervaardigde ook van zijn eigen foto’s vele prentbriefkaarten. Waaronder allerlei dorpsgezichten en ook een afdruk van deze hazelaartak, waarbij in zijn versie alleen de tekst wat netter is geschreven. Daarnaast drukte hij illegale kranten, zoals Vrij Nederland en Trouw, en bood onderdak aan vier joodse onderduikers. Na verraad door een medewerker werd hij gearresteerd en stierf in maart 1945 op 62-jarige leeftijd in het concentratiekamp Sachsenhausen. Graag had ik hier ook de naam van de oorspronkelijke tekenaar en dichter vermeld, maar helaas heb ik die nog nergens kunnen vinden.
Wellicht bekijken we voortaan, na het lezen van het bovenstaande, bij een wandeling in onze ‘vrije’ natuur de prachtige hazelaar wel met andere ogen!

Bron: Pinterest

Hebt u op- of aanmerkingen naar aanleiding van deze rubriek of hebt u zelf een voor publicatie geschikte foto, dan wordt u vriendelijk verzocht dit schriftelijk of telefonisch door te geven aan J.H. Sagel, Van Lingelaan 85, 3602 PB Maarssen, tel: 03465-61457, e-mail: hanssagel@gmail.com