Westhill Kinderkapel - Uit de Oude Schoendoos Deel 85

48e jaargang (bladzijde 36) nr.1 / IN: Periodiek HKM

Plot

Uit de Oude Schoenendoos Deel 85
Hans Sagel

Jaap Versteegh, van Kunsthandel Pygmalion aan de Langegracht, stuurde mij recent een foto, gemaakt in de tuin van Huize Westhill, stuurde Jaap Versteegh, toe. Hij schreef bij de foto: ‘Deze dagen ben ik wat meer dan voorheen oude familiefoto’s aan het bekijken en zo kwam ik deze tegen. Een groepje dames, waaronder mijn grootmoeder, Maria Euphrosine Bakhuis [1891-1964], staand tweede van links, en wat kinderen. Achterop staat geschreven Westhill te Maarssen 28 mei 1920. Mijn grootmoeder, ze was getrouwd met de jurist, professor mr. Simon van Brakel (1879-1953), zal daar op bezoek zijn gegaan vanuit haar belangstelling voor nieuwe ontwikkelingen binnen de pedagogiek.’

Jaap Versteegh slaat met zijn laatste opmerking waarschijnlijk de spijker precies op de kop. Aan de linkerhand van zijn grootmoeder staat op de foto namelijk Marie van Voorst van Beest (1875-1954). Zij is de altijd geheel in het wit geklede, charismatische oprichtster van de Westhill Kinderkapel, met de bijbehorende zondagsschoolmethode voor de jeugd. In die tijd kwamen velen bij haar langs om kennis te nemen van haar toen (begin twintigste eeuw) zeer vooruitstrevende aanpak van het godsdienstonderwijs.

Naast kennis over specifiek bijbelonderricht voor jongeren, die ze tijdens een studiereis naar Engeland had opgedaan, gebruikte ze voor haar methode de pedagogische inzichten van mensen als Friedrich Fröbel, Jan Ligthart en Maria Montessori. Belangrijke uitgangspunten bij de methode Westhill zijn dan ook, net als men bij de genoemde pedagogen vindt, het kind geven wat des kinds is, het kind tot zelfwerkzaamheid brengen en zijn medewerking trachten te verkrijgen. Daarbij is een sfeer van wijding en eerbied, verzorgd door alle participanten, essentieel. Hoogtepunt bij het werk van Marie van Voorst van Beest was de bouw van de nog steeds bestaande kinderkapel aan de Parkweg, die op 12 oktober 1913 feestelijk werd geopend. Naar verluidt, bekostigde ze de bouw van het kerkje door het verkopen van een boerderij in Maarssenbroek, die ze van haar ouders had geërfd.

Behalve voor het godsdienstonderwijs had mevrouw Van Voorst van Beest ook belangstelling voor het reguliere onderwijs. Wellicht mede door en voor de drie babymeisjes die zij in Engeland adopteerde, startte ze in 1918 met Willy van der Paardt ook een Montessori kleuterschooltje in de kleine zaal van de kinderkapel. Deze school bleef tot 1927 bestaan. Daarna zou het nog tientalen jaren duren voordat er in Fazantenkamp een Montessorischool tot stand kwam. Al met al was het dus op onderwijskundig gebied een inspirerende omgeving waar mevrouw Van Brakel-Bakhuis op bezoek ging.

Een volgende vraag die zich aandient, namelijk met welke andere personen zij bij haar bezoek aan Westhill in 1920 op de foto ging, is heel lastig te beantwoorden. Tientallen personen omringden Marie van Voorst van Beest immers tijdens haar leven. Jaren was het een komen en gaan van bezoekers en medewerkers in Huize Westhill. In het in 1975 door mevrouw E. ter Beek geschreven boekje Westhill, leven en werk van Marie van Voorst van Beest, wemelt het in ieder geval van namen. Bij één van de portretfoto’s in dit werkje las ik de naam Itte Meyeringh. Zo op het eerste gezicht lijkt zij wel op één van de staande dames rechts van mevrouw Van Voorst van Beest op de foto. Verder zouden de kinderen, die we deels zo netjes op hun stoeltjes zien zitten, de pleegdochters Elsie May, Evelyn en Liesbeth kunnen zijn. Dit zijn echter zeker geen vaststaande feiten en daarom is iedere verbetering en/of aanvulling van de namen uiteraard van harte welkom.

De tweede foto, gedateerd mei 1934, werd al in 2009 via Henk Blaauw aan de Kring ter beschikking gesteld door mevrouw Buitendijk uit Maarssenbroek. Hij bleef vooral zo lang liggen omdat er zo veel onbekende, maar ook onherkenbare personen op staan en dat is vanzelfsprekend wat minder leuk voor de lezers. In dit geval is alleen van de oudere man, rechts van het midden op de achterste rij, bekend dat hij de vader van mevrouw Buitendijk is. Omdat deze foto wel een heel mooi beeld geeft van een kinderbijeenkomst in de grote zaal van de Westhill-kapel, past hij natuurlijk wel goed bij het bovenstaande verhaal. Op de foto zien we dat er door een grote groep kinderen, allen netjes gekleed, aandachtig wordt geluisterd naar de bijbelvertelling door de leidster.

Alleen al aan de stoeltjes waarop zij zitten, speciaal aangeschaft bij de inrichting van de kinderkapel, is te zien dat er met de kleintjes rekening wordt gehouden. Datzelfde gold voor al het lesmateriaal, bijvoorbeeld de zangbundeltjes en leesboekjes die speciaal voor de Westhill-methode werden ontwikkeld en uitgegeven. Heel wat mensen in Maarssen hebben nog goede herinneringen aan de kinderkapel en hetgeen ze daar leerden. Zij zullen mevrouw Van Voorst van Beest en de vele medewerkers en -werksters die in haar voetsporen traden, daarvoor dankbaar zijn. Herkent u mogelijk nog één of meerdere personen op deze foto – het is inmiddels wel 86 jaar geleden dat hij werd gemaakt – dan horen we dat uiteraard graag!

Hebt u op- of aanmerkingen naar aanleiding van deze rubriek of misschien zelf een voor publicatie geschikte foto, dan wordt u vriendelijk verzocht dit schriftelijk of telefonisch door te geven aan J.H. Sagel, Van Lingelaan 85, 3602 PB Maarssen, tel: 0346-561457, e-mail: hanssagel@gmail.com