Zwemmen bij de Plankjeslaan in Maarsseveen. Uit de Oude Scoenendoos Deel 86

48e jaargang (bladzijde 77) nr.2 / IN: Periodiek HKM

Plot

Uit de Oude Schoenendoos Deel 86

Zwemmen bij de Plankjeslaan in Maarsseveen

Hans Sagel

In 1982 schreef voorzitter Dick Dekker van de HKM een artikel in dit Periodiek over de Lanen en de aldaar gelegen Plankjeslaan, de huidige Zogweteringlaan. Dat stuk is nu ook gemakkelijk te vinden op de website van de HKM, jaargang 9, nr. 1, mei 1982. Het is nog altijd een mooi, interessant verhaal en zeker weer actueel nu er, na het binnenkort verdwijnen van de rioolwaterzuiveringsinstallatie en de werf van de gemeentereiniging, woonhuizen in dit gebied gebouwd gaan worden.
De Zogwetering is een al heel oud afwateringskanaal, dat werd gegraven precies op de grens van het deel van Maarssen en Maarsseveen waar zand en klei bij overstromingen werden afgezet door de Vecht en het daarachter beginnende veengebied. Bij de ontginning van het veengebied diende de wetering of watering om het water uit de veenmoerassen naar de Vecht af te voeren en dit drassige gebied zo droger en toegankelijker te maken. Het woord zog, ook vaak als ‘sog’ geschreven, is verwant aan zogen, zuigen en zeug (vrouwtjesvarken). Het water uit het veen, oorspronkelijk hoog gelegen, werd door de Zogwetering op een natuurlijke wijze weggezogen. Later werkte dit niet meer en was bemaling met inmiddels al lang verdwenen windwatermolens (onder andere de molen van Van Garderen) noodzakelijk.

Dekker schreef in het genoemde stuk: ‘De naam Plankjeslaan dankt zijn ontstaan aan drie plankjes, die over een doorwaadbare plaats lagen, waar de (Zogwetering) laan nu nog zijn laagste punt heeft en waar een sloot, komende van de Diependaalsedijk op (de Zogwetering) aansloot’. In het bevolkingsregister van 1860-1880 vond hij een bevestiging voor het officiële gebruik van de naam Plankjeslaan. Een aantal boerderijen en woningen nabij de Zogwetering werd daarin toen aangeduid met het adres Plankjeslaan 138 tot en met 142. Verder beschreef hij dat bij de plankjes door de jeugd uit de Lanen veelvuldig werd gezwommen.

Wat zou Dick Dekker, zoals ik mij hem herinner, deze twee foto’s graag als illustratie bij zijn stuk hebben willen plaatsen. Hij schreef graag verhalen over de historie van Maarssen, maar was ook altijd op zoek naar afbeeldingen om deze nog meer kleur te geven. Wat was hij enthousiast toen we samen in het oude Amsterdams Historisch Archief aan de Amstel de foto’s ontdekten, die Jacob Olie in Oud-Zuilen maakte. Het is dan ook erg fijn, dat deze twee foto’s, inmiddels 39 jaar na het verschijnen van Dicks artikel over de Plankjeslaan, dankzij Luda Diepgrond-Dorresteijn, bij wie ik ze in een album vond, alsnog een plekje in het Periodiek krijgen. Het is wonderlijk te weten dat ze een tijdje praktisch onder het handbereik van Dick zijn geweest. Hij en Toon Dorresteijn waren, na diens pensionering in 1949, immers enige jaren naaste buren op het Zandpad!

Naar aanleiding van één van de foto’s over de Westhill-kapel in het vorige nummer van deze rubriek, nummer 85, stuurde mevrouw Heleen Rientsma-Witvliet uit Amsterdam, die het artikeltje opgestuurd kreeg door een Maarssense vriendin, een erg aardige reactie. Ze schreef onder andere: ‘Ik was dan ook zeer verrast toen ik de tweede foto zag, die uit 1934. Deze foto is mij zeer vertrouwd! Het is namelijk mijn moeder die voor het zondagschoolklasje staat. Ze heette Toos Losscher.’ Mevrouw Losscher (1907-1999), opgeleid als onderwijzeres, blijkt jaren betrokken en actief te zijn geweest bij Westhill en was volgens haar dochter zeer enthousiast over de Westhill-methode. Bekend is in Maarssen dat er uit het werk bij de kinderkapel nogal wat huwelijken zijn ontstaan. Het is leuk te lezen hoe Heleen Rientsma in de laatste alinea van haar briefje dit als volgt bevestigt: ‘Westhill heeft ook op een andere manier een belangrijke rol gespeeld voor mij en mijn broers en zus. Mijn ouders hebben elkaar daar leren kennen. Volgens mijn moeder kwamen er geregeld theologische studenten (van de Universiteit van Utrecht) luisteren achter in de ‘klas’ als voorbereiding op hun werk om aan kinderen het evangelie te vertellen. Mijn ‘aanstaande’ vader zat een keer onder deze studenten en kwam na afloop van de bijeenkomst naar mijn moeder toe en complimenteerde haar met de voordracht. Zo is het gekomen…’

Hebt u op- of aanmerkingen naar aanleiding van deze rubriek of misschien zelf een voor publicatie geschikte foto, dan wordt u vriendelijk verzocht dit schriftelijk of telefonisch door te geven aan J.H. Sagel, Van Lingelaan 85, 3602 PB Maarssen, tel: 0346561457, e-mail: hanssagel@gmail.com