De wandeling van De Pijper in 1916, een terugblik (Deel 3).

45e jaargang (bladzijde 25) nr.1 / IN: Periodiek HKM

Plot

De wandeling van De Pijper in 1916, een terugblik
Deel 3

Auteur: Ria Tijhuis

Op deze luchtfoto is - rechts naast de gashouder - hotel-restaurant De Harmonie te zien. Het ligt in een gebied dat in vergelijking met de tijd van De Pijper grote veranderingen heeft ondergaan. De foto maakt het mogelijk die veranderingen nader toe te lichten.
De Pijper steekt op zijn wandeling in 1916 vanuit de Stationsweg, linksonder op de foto, de Straatweg over en wandelt de Kerkweg op. Meteen links ziet hij het witte huis, de directeurswoning van de Maarssense gasfabriek, bewoond door directeur Dirk Faber. De kerk die er nu naast staat, stond er toen nog niet, die werd pas gebouwd in 1932. De Gereformeerde Kerk in Maarssen is ontstaan op initiatief van een aantal ‘verontrusten’. Deze konden zich niet langer vinden in de kerkorde van de Hervormde Kerk. Zij verlaten die kerk en hiermee is op 14 januari 1890 de Doleantie (kerkscheuring) in Maarssen een feit. In het begin komt men samen in particuliere huizen in het dorp, maar in 1892 verrijst links naast Huis Richmond aan de Kerkweg nr. 10, een nieuw kerkgebouw. Het karakteristieke gebouw is nu een rijksmonument waarin Uitvaartcentrum Snijders is gevestigd.
In de jaren dertig van de vorige eeuw is de kerkelijke gemeente dermate gegroeid dat er behoefte ontstaat aan een nieuw gebouw. Het ontwerp is van de hand van architect Bastiaan Willem Plooij, een bekend kerkenbouwer van gereformeerde kerken. De 300 leden kunnen in 1932 hun intrek nemen in het nieuwe kerkgebouw aan Kerkweg 60, naast de directeurswoning van de gasfabriek. In 1963 wordt deze woning aangekocht en worden kerk en woning door middel van een overkapping met elkaar verbonden. In 1969 is het geheel klaar en wordt ‘Open Hof’ gedoopt (uit Psalm 87).
Op de luchtfoto staat in de bocht links naar de Gaslaan, pal voor de gashouder, de brandweerkazerne uit 1939, die later aan twee kanten uitgebreid zal worden. In 1916 ligt aan de Gaslaan, toen Kerkelaantje geheten, nog een boomgaard. De gashouder achter de kazerne wordt in 1927 gebouwd en is midden jaren zeventig van de vorige eeuw gesloopt.
Verder lopend aan de linkerzijde van de Kerkweg passeert De Pijper een tweede boomgaard en staat dan voor De Harmonie. Het gebouw wordt in opdracht van de Vereniging Sociëteit de Harmonie gebouwd en opent haar deuren op 1 februari 1884. Het bestaat uit een sociëteitszaal, een koffiekamer en een restaurant en is omgeven door een grote tuin. Een groot deel van het Maarssense uitgaansleven vindt hier bijna honderd jaar lang plaats. In 1982 wordt het gebouw afgebroken. Het terrein wordt volledig nieuw ingericht met een appartementencomplex met rondom een parkeerterrein en wordt door de gemeente Harmonieplein genoemd.
Aan de overkant van De Harmonie liggen in 1916 nog weilanden, maar de (latere) luchtfoto laat zien hoe ook dit gebied voor De Pijper onherkenbaar veranderd zou zijn. Eerst wordt op de hoek van de Straatweg in 1924 de villa ‘Sonnehoeck’ gebouwd, het woonhuis annex kantoor van notaris L.J. James. In 1935 wordt aan de linkerzijde hiervan een dubbel woonhuis ‘De Hooge Stoep’ gebouwd. Deze huizen, Kerkweg 39-41 en het notarishuis op nummer 43 zijn ontworpen door architect Wybren Wijmstra. Hij gaat zelf het rechterdeel op nummer 41 bewonen en heeft in het souterrain zijn architectenbureau. We zijn nu weer aangekomen op het startpunt van dit deel van de wandeling.