De wandeling van De Pijper in 1916, een terugblik (deel 4).

45e jaargang (bladzijde 51) nr.2 / IN: Periodiek HKM

Plot

De wandeling van De Pijper in 1916, een terugblik Deel 4

Auteur: Ria Tijhuis

We volgen De Pijper bij zijn wandeling over de Kerkweg. Rechts naast het kerkje (nr. 10) staat Huize Richmond, een huis met een lange en rijke geschiedenis. Tot in ieder geval de jaren zeventig heeft het huis nog een gevelsteen met het jaartal 1776. Richmond wordt dan een buitenplaats genoemd en op het kadastrale kaartje uit 1830 (zie jaargang 5, 1978, nummer 1) is te zien hoe groot dit buiten dan is. Het bestaat uit een aantal ‘heerenhuisinge’, op het kaartje weergegeven met de nummers 521 (nu Telkamp) tot en met 527. In de beginjaren wordt het huis voornamelijk bewoond door Sefardische, d.w.z. Portugees-Joodse families uit Amsterdam, onder meer door de schatrijke familie Teixeira de Mattos. Maar de meest illustere bewoner was Immanuel Capadose (1751-1820) uit Amsterdam, lid van de Sefardische gemeenschap aldaar. Hij werd bekend als geneesheer van stadhouder Willem V. In 1821 koopt Steph. Deeges, rentenier en wonend op Vecht en Daal, de buitenplaats van de familie Teixeaira de Mattos. Vecht en Daal was een buitenplaats rechts van apotheek Vechtevoort, hier liggen nu de Emmaweg en Julianaweg. Op 1 mei 1826 koopt de gemeente ‘de Heerenhuisinge en annexe gebouwen met een gedeelte van den tuin tot aan het einde van het Erf der Portugeesche Joodsche Kerk van de Buitenplaats Richmond, staande en gelegen aan de Breedstraat of Kerkweg (…)’ In 1844 heeft Maarssenbroek met 139 bewoners haar eigen gemeentebestuur, maar de burgemeester, Tissot van Patot, woont op Richmond in de gemeente Maarssen. Rond 1925 bewoont de familie Plomp het huis. Dochter Hubertine trouwt in dat jaar met architect Wybren Wijmstra, die vele huizen in Maarssen zal bouwen. Daarna woont er onder andere de bekende katholieke advocaat, bestuurder en politicus Dr. Th. van Schaik. Tegenwoordig heeft het pand een kantoorfunctie.
Op de andere hoek van de Raadhuisstraat stond het woonhuis van notaris Nieuwenhuyzen. Later is de Boerenleenbank in dit pand gevestigd. In 1977 wordt het gesloopt en wordt op deze plaats de Rabobank gebouwd. In februari 2017 is de bank verhuisd naar het pand van voorheen kapsalon Agterberg aan de Breedstraat en is het gebouw aan de Kerkweg in het najaar gesloopt. Op het terrein verrijzen nu vier woonhuizen. Aan de overkant op nummer 31 staat het huis ‘Buitenlust’, waar zich het slotklooster bevond, waarover in het vorige periodiek een artikel is gepubliceerd.
Een volgend interessant pand is de witte villa, met de naam 'Honk', op hoek van de Kerkweg en de Emmaweg. De gevel van dit pand, dat bewoond werd door verschillende Maarssense huisartsen, is op meerdere plaatsen versierd met groene, geglazuurde bakstenen en de meeste bovenlichten boven de vrij grote vensters zijn voorzien van glas in lood. Dit zijn stijlkenmerken die behoren bij de Jugendstil/Art Nouveau architectuur (± 1895-1910). We beëindigen onze wandeling bij de Nederlandse Hervormde Kerk, met de 12e-eeuwse toren, Maarssens oudste monument.