De wandeling van De Pijper in 1916 - een terugblik (deeel 6)

46e jaargang (bladzijde 18) nr.1 / IN: Periodiek HKM

Plot

De wandeling van De Pijper in 1916- een terugblik
Deel 6

Auteur: Ria Tijhuis


In de vorige aflevering van deze serie lazen we dat De Pijper aan het einde van de Binnenweg linksaf de Straatweg opliep. Deze weg bood een eeuw geleden natuurlijk een volslagen andere aanblik dan nu in 2019. Dit heeft te maken met de industrie die zich hier decennialang langs het Amsterdam-Rijnkanaal heeft gevestigd.
Rechts staat het kantoorgebouw van Plaatwerkerij en Verzinkerij Bammens, ons allen bekend van de gegalvaniseerd stalen vuilnisemmer die vroeger in elk huishouden werd gebruikt. Oorspronkelijk was hier een boerenhoeve gevestigd met de naam Groeneveld, waarvan de oudste vermelding dateert uit 1542. Rond 1870 werd de boerderij vervangen door het huis dat er nu staat. Het is in neoclassicistische stijl opgetrokken en werd enkele jaren particulier bewoond. Daarna is het in gebruik genomen als weeshuis met de naam Lindelaan. Dit weeshuis was hier gevestigd tot 1915 en De Pijper heeft tijdens zijn wandeling wellicht nog de steen met deze naam op de gevel gezien. Pas in 1920, toen de firma Bammens zich in Maarssen vestigde, is het in gebruik genomen als woonhuis en kantoorpand. Tegenwoordig is het pand omringd door fabrieksgebouwen.
Verderop aan de overkant van de Straatweg staat met huisnummer 68 het huis Vecht en Dijk. Het is een vrijstaand pand met een witgepleisterde gevel en het heeft een achttiende-eeuwse kern. In 1836 is het, volgens de beschrijving van P.J. Lutgers, een aanzienlijke buitenplaats grenzend aan Op Buuren en in bezit van de heer A.A. Sinkel, de eigenaar van de Winkel van Sinkel in Utrecht. Eén van de directeuren van Bammens, Ir. W.C. van Kuijk, koopt de buitenplaats in 1928 en na de Tweede Wereldoorlog wordt het huis eigendom van de fabriek. Het is momenteel opgedeeld in een drietal appartementen. We zetten de wandeling voort en gaan onder het viaduct van de Zuilense Ring door.
De buitenplaats Op Buuren, die naast Vecht en Dijk gelegen was, is inmiddels verdwenen. De gronden behorend bij de buitenplaats strekten zich uit tot aan de Maarssenbroeksedijk. Door de aanleg van de spoorlijn Amsterdam-Utrecht en in 1890 door het graven van het Merwedekanaal, nu Amsterdam-Rijnkanaal, zijn deze gronden voor een groot deel aan het buiten onttrokken. Wat resteert is een kleine overtuin tussen Straatweg en kanaal. Hier bevindt zich nu rechts voorbij het viaduct De Glazen Ruimte.
In 1895 vraagt de bewoner van Op Buuren, de heer H. van der Woude, een vergunning aan om op zijn terrein een farmaceutische fabriek te mogen inrichten. In 1902 gaat hij een partnerschap aan met de heer A.R. van Linge en worden de activiteiten verder uitgebreid. Op de plaats van de oude steenfabriek Welgelegen, vijftig meter verderop langs de Straatweg, wordt in 1911 een volledig nieuwe fabriek gebouwd, de - in de volksmond zo genoemde - kininefabriek. Een bijgebouw van het landhuis wordt ingericht als laboratorium. Het huis is in 1985 afgebroken want door een ontploffing was het grotendeels verwoest.
Ten gevolge van de herinrichting van het landschap langs de Straatweg is het terrein versnipperd geraakt. De heer De Pijper maakte in 1916 zijn wandeling over wat toen nog een landelijke, bestrate weg was. Hij heeft het sluizencomplex gezien dat in 1891 is aangelegd, maar niet de Op Buurenbrug; de bouw daarvan vond pas plaats in 1932.
We eindigen op het punt waar de Straatweg overgaat in de Amsterdamsestraatweg, ter hoogte van de fabrieksgebouwen van Brocacef en het voormalige laboratorium en ook de plek waar tot 1966 de korenmolen De Hoop stond.