Hans Kuijl, voorzitter HKM

47e jaargang (bladzijde 137) nr.4 / IN: Periodiek HKM

Plot

Hans Kuijl, voorzitter HKM

Rob Franse

Hans is een man die zaken wil doorgronden; iemand die het wil weten en dus altijd op zoek is naar de mechanismen achter zaken. Hij doet dat door zich te verwonderen. ‘Rondwandelen in verwondering’ is een uitspraak die dan ook meerdere keren valt. Uit ervaring weten alle HKM-medebestuurders, alsmede een aantal kaderleden, inmiddels wat dit betekent. In een vergadering – altijd goed voorbereid en strak geleid – valt dit niet direct op, maar in alle gesprekken daaromheen des te meer. Hij neemt ruim de tijd en blijft vragen: ‘Wat is dat dan, hoe werkt dat, waarom, waarom doe je dit, waar haal jij plezier uit’. Om er vervolgens over na te denken en terug te komen met vervolgvragen, suggesties en ideeën. Daarbij is hij altijd geïnteresseerd in zowel het onderwerp als in de persoon.
Hans, inmiddels 74, was in zijn werkzame leven hoogleraar bedrijfseconomie bij de juridische faculteit in Leiden en in Maastricht aan de economische faculteit (jaarverslaggeving). Een functie waarin je niet alleen deskundige bent op jouw vakgebied, maar van waaruit je die deskundigheid tevens gebruikt om te doceren en ‘om boeven te vangen’, zoals Hans dat zelf zegt. Je hebt het dan over ‘boeven’ die frauderen; niet over overvallers of dat soort mensen. Het betekent vaak zeer intensieve verdieping in lijvige dossiers en je daarnaast ook verdiepen in promovendi en in wat die promovendi leveren. Dus interesse hebben voor de zaak én voor de persoon.
Nu kan de indruk ontstaan dat er naast zo’n drukke baan weinig tijd overblijft voor andere zaken. Die indruk is onjuist. Mede dankzij een strakke planning speelt Hans het klaar om toe te komen aan zijn vele andere interesses. Dat zijn er nogal wat! Zo reizen hij en zijn echtgenote Linde graag. Daarbij hebben zij een voorkeur voor boswandelingen en aangename hotelletjes tijdens stedentrips en bezoeken ze graag en veelvuldig musea (er is grote interesse voor geschiedenis) en andere culturele bijeenkomsten. Er worden lezingen bijgewoond van bijvoorbeeld de Vrije Academie, er worden veel (vooral Franse) films gekeken, er is aandacht voor het schone schaakspel en dan met name de strategie erachter en er worden graag goede stripverhalen gelezen. Twee interesses springen er echt uit! Allereerst is dat Meccano. Op zolder heeft Hans daar een enorme hoeveelheid van. Het staat er vol met bouwsels die vaak nog kunnen bewegen ook. Het hangt vol met materiaal voor nieuwe machines – vooral bouten en moeren – en hij heeft enorm veel beschrijvingen van Meccano-machinerieën. Als secretaris van het Meccano Gilde Nederland beleeft hij bovendien veel plezier aan het omgaan met ‘Meccano men’. Wellicht heeft dat plezier iets te maken met zijn tweede echte interesse: de avonturen van Olivier B. Bommel. Bepaalde karakters binnen Maarten Toonders Bommelverhalen lijken mij een zekere overeenkomst te hebben met wat ik me voorstel van Meccano-enthousiastelingen. Niet verbazingwekkend is het dan ook dat het halve huis vol staat met Bommeluitgaven en verschillende Bommelfiguren.

In 2016 heeft Hans zijn laatste promovendus begeleid. Je zou kunnen denken dat dit ruimte geeft om aan alle reeds bestaande interesses wat meer aandacht te geven. Echtgenote Linde - zich goed bewust van het feit dat Hans best wel graag een druk baasje is - had daar andere ideeën over! Meerdere keren had ze Hans al voorgesteld om eens na te denken over een bestuurdersrol in de HKM en dat is Hans dan ook gaan doen, al denkend en pratend: hij woont al 40 jaar met veel plezier in Maarssen en heeft nog nooit iets voor deze gemeenschap gedaan. Hij overwoog dat samen wandelen door Maarssen steevast betekende dat echtgenote Linde - oud ‘schooljuf - herkend en gegroet werd maar dat hij bijna niemand kende. Bovendien bedacht hij dat het best wel interessant zou kunnen zijn om na wisselende voorzitterschappen bij de HKM te proberen wat meer vastigheid en continuïteit in de club te bewerkstelligen. Na een goed gesprek met oud-voorzitter Michel van Schaik trok hij de stoute schoenen aan en volgden er meerdere gesprekken, vooral met secretaris en allesweter-over-de-HKM Arie van Ginkel. En voordat je het weet ben je dan functionerend voorzitter… Dat heeft wel iets bijzonders. Normaal gesproken zou het zo zijn gegaan dat Hans vanaf januari tot half maart de vacature van voorzitter praktisch had ingevuld om op 12 maart van dit jaar tijdens de Algemene Ledenvergadering officieel verkozen te worden tot voorzitter. Echter, de persconferentie van onze regering eerder die dag gooide roet in het eten. Een Algemene Ledenvergadering was plotseling verboden …
De facto heeft dat Hans niet tegengehouden. Of je nou officieel benoemd bent of niet, er liggen uitdagingen die schreeuwen om actie. Aan de slag dus! Al pratende realiseren we ons dat Hans al een half jaar zeer actief is als voorzitter; helaas niet zo zichtbaar als gewenst. Het is even niet anders, maar Hans heeft intussen wel de kansen benut om dan eerst maar eens intern aan de slag te gaan. Vele intensieve gesprekken volgden, op gepaste afstand natuurlijk, met alle bestuurders en met een aantal kaderleden; iets waar hij nog niet mee klaar is. Veel is er gesproken met Arie van Ginkel, Hans van Bemmel en de familie De Ruiter; wat een kennis zit daar en hoe lastig is het om je deze kennis enigszins eigen te maken!
‘Rondwandelend in verwondering’ leverde daadwerkelijk verwondering op. En nog steeds. Hans ziet dat er echt onvoorstelbaar veel kennis binnen de Kring aanwezig is, maar dat dit, nog veel meer dan tot op heden het geval is, uitgedragen en overgedragen kan worden. Het Periodiek is volgens Hans echt bijzonder (híj kan dit na het vaak zelf publiceren en het begeleiden van vele promovendi weten), wat volledig te danken is aan een geweldige redactie. Hij heeft begrepen dat er prachtige lezingen gehouden werden en weer gehouden gaan worden, maar heeft dit helaas zelf nog nauwelijks kunnen meemaken. De verborgen rijkdom bestaat naar zijn smaak uit de parels uit het omvangrijke archief en uit de kennis in de hoofden van een flink aantal ‘ouwe getrouwen’. Dat laatste is iets waarvan hij denkt dat dit naast het Periodiek en de lezingen als ‘3e parel’ van de HKM veel meer voor het voetlicht gebracht kan en moet worden. Iets waar hij zich graag voor wil inzetten.
Het brengt mij tot de vraag hoe hij de komende, zeg zes jaar, voor zich ziet. Daar moet deels over nagedacht worden maar voor een ander deel is hij heel duidelijk: we moeten veel meer laten zien en delen wat we aan kennis en kunde hebben. Daarnaast moeten we er in de komende jaren voor zorgen dat we verjongen om de continuïteit ook op termijn te borgen zonder dat we de ouwe getrouwen vervreemden van hun ‘Kring’ waar ze ziel en zaligheid in hebben gelegd. In dat laatste is hij heel stellig. Verjonging gaat al te vaak gepaard met het veronachtzamen van wat er allemaal is opgebouwd. Dat is in z’n algemeenheid zonde maar zeker bij de HKM zou dat gezien de kennis en de betrokkenheid van velen buitengewoon dom zijn.
Hans wil dus niet reorganiseren maar wel een steviger fundament leggen om van daaruit de toekomst in te gaan. Een toekomst met nieuwe en wellicht onverwachte kansen waarbij we ons veel meer naar buiten toe laten zien. Er moet dan eerst intern een en ander nog beter geregeld worden. Niets was tot op heden fout, maar de toekomst lijkt nieuwe eisen aan ons te stellen.
Een nieuwe voorzitter. Dat is altijd even wennen. Zeker wanneer het iemand is die er echt voor wil gaan. Een voorzitter die geen winkeloppasser is, maar daadwerkelijk wil helpen om onze prachtige vereniging op een goede manier de volgende vijftig jaar in te helpen. Ik ben ervan overtuigd dat wij de komende jaren zullen ervaren dat hij als een echte Heer Bommel met enige regelmaat zal roepen ‘Tom Poes, verzin een list’! Niet omdat hij het zelf niet zou kunnen oplossen maar omdat het een voorzitter betreft die het samen wil doen met anderen, en ook om net als Marten Toonder in zijn Bommelverhalen vooral zelfspot tot kunst te verheffen opdat niemand zich belangrijker voelt dan hij of zij is of zou willen zijn. Durven en doen en elkaar ook bij verschillend taalgebruik toch willen begrijpen!
Veel succes en veel plezier Hans. Dat je ons als HKM verder mag helpen.