De wandeling van De Pijper in 1916 -een terugblik Deel15

49e jaargang (bladzijde 17) nr.1 / IN: PeriodiekHKM

Plot

[Voor opmaak kop zie Periodiek nr. 2 2021]

De wandeling van De Pijper in 1916, een terugblik Deel 15

Ria Tijhuis

Aan het einde van de Kaatsbaan slaat De Pijper linksaf. Op de plek waar nu de zaak van de familie De Graaff is gevestigd, staat in 1916 nog het gemeentehuis van Maarsseveen. Op de hoek zit het café van Boot en om de hoek aan de Diependaalsedijk de bijbehorende stalhouderij. Iets verderop aan de linkerkant is de toegangspoort van de oprijlaan naar het buitenverblijf Raadhoven. Dit huis staat aan de Herengracht en heeft een diepe, smalle tuin van ongeveer 200 meter die doorloopt tot aan de Diependaalsedijk.
Vanaf 1978 worden de samenkomsten gehouden in het dat jaar gereedgekomen Centrum voor Ouderen Merenhoef en wordt het gebouwtje aan de Diependaalsedijk afgebroken. Links daarvan is dan al in 1972 De Hoeksteen gebouwd, het kerkgebouw van de Christelijk Gereformeerde Kerk. In de vroegere tuin wordt in 1980 het complex ‘Achter Raadhoven’ gerealiseerd, bestaande uit 45 woningen.

Tegenover de kerk ligt een steeg die in de volksmond bekend stond als de Kattesteeg en sinds 1975 Jodenkerksteeg heet. Deze naam herinnert aan de Hoogduitse synagoge die links van de steeg stond, naast het voormalige hoekhuis van de rabbijn. De Pijper schrijft hierover in zijn cahier het volgende: ‘De Synagoge met hare antieke fijn bewerkte lichtkroon is der bezichtiging waardig’. In 1927 wordt de joodse gemeente opgeheven, want volgens de voorschriften dienen er op de sabbat minimaal tien mannen aanwezig te zijn (een minjan) om een dienst te mogen houden. Dat aantal wordt niet meer gehaald en het gebouw wordt gesloopt. Op de lege plek worden twee huizen gebouwd (huisnummers 40 en 42).

Naast Achter Raadhoven staat een muur waarachter zich eeuwen geleden het enorme terrein bevond dat door de Huydecopers tot ontwikkeling is gebracht en waar links en rechts van de Diependaalsedijk een kleine veertig grote en kleine buitenplaatsen hebben gestaan. Aan de linkerkant een aantal langs de Vecht, waarvan alleen Doornburgh, Goudestein en Vechtoever nog bestaan en aan de rechterkant op het gebied tot aan de Zogwetering een groot aantal kleinere buitenplaatsen. Van het grote buitenhuis Elsenburg resteert alleen nog een deel van de vroegere overtuin, nu het weiland van Kees Spelt, gelegen op de hoek Diependaalsedijk-Klokjeslaan.

We volgen De Pijper de Klokjeslaan in, passeren eerst op de hoek het buitenverblijf Mariënhof en gaan aan het einde bij het nieuwe woonwijkje Zwanenburg linksaf de Driehoekslaan op. Aan het einde daarvan komen we weer op de Diependaalsedijk en dan even later langs de plaats waar de ‘heerenhuisinge’ Heuvelsoord heeft gestaan, een kwekerij langs het Zandpad, waar diverse soorten fruit gekweekt werden. Het huis lag net voor het bruggetje bij Geesberge. Op het terrein bevond zich een tuinmanswoning, een stalling voor drie paarden, een koetshuis en een optrek met koepelkamers, Klein-Heuvelsoord genaamd. De achteruitgang begint als in de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog grond wordt opgekocht voor de bouw van woningen. Met de sloop van het pand in de jaren zestig verdwijnt ook de S-bocht in het Zandpad, ‘die voor de één rustiek en schilderachtig was, maar voor de ander een obstakel in zijn snelheidsdrift’, (citaat van Dick Dekker).